pro-wloski.pl

Język włoski bez granic

Strona główna  >>  Gramatyka  >>  Włoskie tryby czasownikowe  >>  Imperativo - Tryb rozkazujący

Imperativo - Tryb rozkazujący


Imperativo jest trybem rozkazującym. Jego zastosowanie jest bardzo podobne do polskiego odpowiednika. Umożliwia wyrażanie rozkazów, nakazów, zakazów, a także próśb i rad.

Tworzenie i końcówki

 Imperativo - końcówki czasowników
I koniugacjaII koniugacjaIII koniugacja
typ A
III koniugacja
typ B
io - - - -
tu -a -i -i -isci
lui/lei -i -a -a -isca
noi -iamo -iamo -iamo -iamo
voi -ate -ete -ite -ite
loro -ino -ano -ano -iscano

I koniugacja - przykład

czasownik cantare - śpiewać

Liczba pojedyncza
1. io -
2. tu canta
3. lui, lei canti
Liczba mnoga
1. noi cantiamo
2. voi cantate
3. loro cantino

II koniugacja - przykład

czasownik credere - wierzyć

Liczba pojedyncza
1. io -
2. tu credi
3. lui, lei creda
Liczba mnoga
1. noi crediamo
2. voi credete
3. loro credano

III koniugacja typ A - przykład

czasownik aprire - otwierać

Liczba pojedyncza
1. io -
2. tu apri
3. lui, lei apra
Liczba mnoga
1. noi apriamo
2. voi aprite
3. loro aprano

III koniugacja typ B - przykład

czasownik finire - kończyć

Liczba pojedyncza
1. io -
2. tu finisci
3. lui, lei finisca
Liczba mnoga
1. noi finiamo
2. voi finite
3. loro finiscano

Uwaga!!!

  • imperativo czasowników I koniugacji w 2 os. l. poj. jest identyczne z 3 os. l. poj. formy presente indicativo,
  • imperativo czasowników II i III koniugacji w 2 os. l. poj. jest identyczne z 2 os. l. poj. formy presente indicativo,
  • imperativo czasowników wszystkich koniugacji w 1 i 2 os. l. mn. jest identyczne z 1 i 2 os. l. mn. formy presente indicativo,
  • ze względu na powyższe własności, formy imperativo posiadają identyczne osobliwości do tych, występujących w koniugacjach presente indicativo, (np. reguły dotyczące czasowników zakończonych na -care, -gare, -ciare, -giare, -iare, itd.).
    Polecamy zapoznanie się z poniższymi regułami tworzenia presente indicativo:

I koniugacja - przykłady zdań

Parla piano!
Mów wolniej!

Ascolti per favore!
Niech Pan posłucha!

Andiamo!
Idziemy!

Mangiate!
Jedzcie!

Ascoltino!
Niech słuchają!

II i III koniugacja typu A - przykłady zdań

Leggi il libro! Altrimenti non passerai l'esame.
Przeczytaj książkę! Inaczej nie zdasz egzaminu.

Scriva il mio indirizzo!
Niech Pan zanotuje sobie mój adres!

Sentiamo!
Słuchajmy!

Prendete questo pacco e lo mandate al nostro cliente!
Weźcie tą paczkę i prześlijcie ją do naszego klienta!

Chiudano la porta per favore!
Niech zamkną drzwi!

III koniugacja typu B - przykłady zdań

Finisci di lamentare!
Skończ narzekać!

Pulisca il pavimento!
Niech Pani wyczyści podłogę!

Finiamo di chiacchierare! Cominciamo a lavorare!
Skończmy plotkować! Zaczynamy pracę!

Capite per favore, questo non è colpa nostra!
Zrozumcie, to nie jest nasza wina!

Gestiscano bene la loro azienda!
Niech zarządzają dobrze swoją firmą!

Czasowniki zwrotne

Tworzenie formy imperativo czasowników zwrotnych:
  • usunięcie końcówki z czasownika,
  • dodanie charakterystycznej końcówki imperativo dla danej osoby (według I, II lub III koniugacji - w zależności od czasownika),
  • dodanie zaimka zwrotnego na koniec czasownika (lub przed czasownik - w 3 os.).

Przykłady:

Lavati!
Umyj się!

Si pettini!
Niech się Pan uczesze!

Svegliamoci!
Obudźmy się!

Sbrigatrevi!
Pospieszcie się!

Si alzino!
Niech wstaną!

Czasowniki nieregularne

Część czasowników tworzy imperativo w sposób nieregularny. Oto niektóre z nich: avere, andare, bere, dare, dire, essere, fare, rimanere, salire, sedere, stare, tenere, uscire, venire.

Przykłady:

Abbi pazienza! (avere)
Miej cierpliwość!

Abbiate pazienza! (avere)
Miejcie cierpliwość!

Dimmi la verità! (dire)
Powiedz mi prawdę!

Siate tranquilli! (essere)
Bądzcie spokojni!

Sii tranquillo! (essere)
Bądź spokojny!

Fammi sapere! (fare)
Daj mi znać!

Venga al mio ufficio domattina! (venire)
Niech Pani przyjdzie do mojego biura jutro rano!

Przeczenia w imperativo

Tworzenie przeczeń polega na:
  • dodaniu non przed czasownikiem w formie imperativo,
  • dodaniu non przed czasownikiem w bezokoliczniku (tylko w 2 os. l. poj.)!

Przykłady:

Non fare stupidaggini!
Nie rób głupot!

Non venga oggi! Ho poco tempo.
Niech Pan nie przychodzi dzisiaj! Mam mało czasu.

Non venite a trovarmi! Mi sento male.
Nie przychodźcie mnie odwiedzać! Źle się czuję.
Polecane
Słówka na e-mail
Jak skutecznie uczyć się
włoskich słówek?
Systematyczność to klucz do sukcesu.
Copyright 2009 Język włoski bez granic! | www.pro-wloski.pl